Vận động và sức khỏe của
trẻ em
-
Trẻ em thường hiếu động. Hoạt động thể chất đều đặn
mỗi ngày không chỉ là niềm vui thích mà còn có lợi cho sức khỏe của trẻ.
-
Hoạt động thể chất rất cần thiết để trẻ phát triển
và tăng trưởng. Đó cũng là một cách tốt để trẻ có bạn & học được các kỹ
năng về vận động & quan hệ xã hội.
-
Khuyến khích trẻ năng động từ khi còn nhỏ sẽ giúp
trẻ có thói quen thích vận động từ bây giờ đến lúc trưởng thành sau này.
Lưu ý:
* Trẻ cần ít nhất 60 phút
mỗi ngày (tối đa có thể đến vài giờ) để vận động ở mức độ từ vừa phải đến mức
cao.
* Mỗi ngày trẻ nên dành
không quá 2 giờ để giải trí bằng cách chơi games trên vi tính, sử dụng
internet, hay xem TV, đặc biệt là vào ban ngày.
Tại sao hoạt động thể chất
lại quan trọng đối với trẻ?
Trẻ 5 – 12 tuổi có hoạt động thể chất thì sẽ có những
lợi ích sau:
-
Giúp trẻ phát triển và tăng trưởng tốt.
-
Giúp tạo khối cơ & xương vững chắc.
-
Cải thiện khả năng giữ thăng bằng và phát triển các
kỹ năng.
-
Duy trì và phát triển sự mềm dẻo, linh động.
-
Giúp trẻ đạt được và duy trì cân nặng tốt nhất.
-
Tăng cường sức khỏe của hệ tim mạch.
-
Tăng HDL cholesterol (cholesterol tốt cho sức khỏe).
-
Cải thiện tư thế – dáng điệu.
-
Tạo cơ hội kết bạn.
-
Giúp trẻ thư giãn & tăng khả năng tự tin vào bản
thân.
Trẻ
cần tập luyện bao nhiêu là đủ?
Trẻ
em & trẻ vị thành niên nên vận động tối thiểu 60 phút mỗi ngày. Tuy nhiên,
nếu trẻ hoạt động nhiều hơn sẽ tốt hơn, có thể lên đến vài giờ mỗi ngày với sự
kết hợp hoạt động cường độ vừa phải với cường độ mạnh phù hợp lứa tuổi, giới,
& các giai đoạn phát triển thể chất & vận động ở trẻ.
Trẻ
có thể không vận động liên tục 60 phút mỗi ngày mà chia thành các đợt vận động
10, 15, 20 hoặc 30 phút kết hợp giữa cường độ vừa & mạnh.
Trẻ
nên tập các loại hoạt động nào?:
-
Tốt nhất là nên có sự kết hợp giữa hoạt động mức độ
vừa phải và mức độ mạnh nhưng phải tùy theo khả năng của mỗi trẻ.
-
Nếu cường độ vận động tối đa (theo sức của trẻ) là
10 thì mức độ vừa là khoảng 5-6. Khi đó, tim trẻ sẽ đập nhanh hơn & thở
nhanh hơn bình thường. Một hoạt động thể chất có cường độ vừa phải là các hoạt động vừa sức như đi bộ nhanh, hoặc có
thể là các loại vận động toàn bộ cơ thể như đi xe đạp hoặc các trò chơi năng
động.
-
Hoạt động có cường
độ mạnh (nghĩa là ở mức 7-8 trong thang 10 nêu trên) sẽ làm tim trẻ đập
nhanh hơn nữa, & thở thở dồn dập hơn (thở “hổn hển”) như đá banh, bóng rổ,
chạy, bơi lội, hoặc múa ba lê. Trẻ có thể vận động thành từng đợt từ vài giây
đến vài phút; cho nên bất kỳ trò chơi năng động nào cũng thường bao gồm vài
hoạt động mạnh.
-
Quan trọng nhất, trẻ cần được tạo cơ hội để tham gia
những hoạt động đa dạng, vui, phù hợp với sở thích, kỹ năng và khả năng của
trẻ. Sự đa dạng trong vận động sẽ có lợi cho sức khỏe của trẻ, giúp trẻ có kinh
nghiệm và sự thử thách từ các trò chơi (giúp trẻ nhanh nhẹn, phản xạ nhanh,
lanh trí, hưng phấn).
-
Lưu
ý: bất cứ hoạt động nào có tiêu hao năng lượng đều bổ ích cho trẻ.
Trẻ em & trẻ vị thành
niên nên tập 3 loại hoạt động:
1.
Aerobic: vận động kết hợp thở (tối
thiểu 60 phút/ngày) bao gồm cường độ trung bình (đi bộ nhanh, tập thể dục nhịp
điệu vừa phải, đạp xe đạp, trò chơi ném & bắt bóng) hoặc mạnh (chạy bộ,
rượt đuổi, đá bóng, bơi, tennis, thể dục nhịp điệu động tác mạnh).
2.
Làm mạnh khối cơ: tập thể hình
(hít đất, kéo co, trèo cây, thụt dầu…) tối thiểu 3 ngày/tuần.
3.
Làm mạnh khối xương: chạy, nhảy, nhảy lò cò, bóng
rổ, bóng chuyền, nhảy bao bố, yoga (tối thiểu 3 ngày/tuần).
Trẻ
nhỏ có thể tập đá (tư thế nằm ngửa), giấu đồ vật sau lưng cho trẻ tìm, khuyến
khích trẻ trườn hoặc bò đến bắt lấy đồ vật, đổ nước (cát) từ ly này sang ly
khác, đi nhón chân, chạy bước nhỏ, đi thăng bằng, nhảy qua chướng ngại
vật thấp…
Trẻ
học tập các kỹ năng vận động như thế nào?
-
Trẻ có được kinh nghiệm có giá trị và có thể học tập
các kỹ năng như chạy, ném xa, nhảy nắm bắt các đồ vật, đá banh khi tham gia vào
các hoạt động thể chất đa dạng. Tham gia vào trò chơi năng động và những môn
hoạt động thể thao không chính thức hoặc các môn thể thao có tổ chức tạo cơ hội
để phát triển các kỹ năng nói trên, giúp trẻ tự tin hơn và tạo cơ hội tham gia
vào nhiều dạng hoạt động khác nhau khi trẻ lớn lên.
-
Đạp xe và đi bộ ở các con đường ít xe qua lại trong
khu phố gần nhà sẽ làm cho trẻ nhận diện được các đường phố và có nhận thức về
xung quanh. Bơi lội là một hoạt động khác không chỉ giúp khỏe mạnh mà còn huấn
luyện trẻ cách tự bảo vệ khi đi chơi biển hoặc ở hồ bơi.
Trẻ
nên xem tivi và chơi game trên vi tính như thế nào?
-
Xem tivi trên 2
giờ mỗi ngày ở tuổi nhỏ và tuổi vị thành niên thường có thể dẫn đến tăng
cholesterol và dư cân (sẽ tồn tại đến khi trưởng thành).
-
Khi đã quen với cách giải trí này, trẻ thường sẽ
thích lướt web, xem tivi và chơi game vi tính hơn là các hoạt động khác trong
những lúc rảnh rỗi. Trẻ sẽ bị lôi cuốn vào game, net , tivi và ngồi yên một chỗ
trong một khoảng thời gian dài.
-
Lý tưởng nhất là không nên cho trẻ dành trên 2 giờ
mỗi ngày cho game, tivi…, đặc biệt ở lứa tuổi mà trẻ có thể ham thích những trò
chơi năng động hơn.
-
Trẻ tuổi mầm non cần được cha mẹ khuyến khích tham
gia các trò chơi năng động và hạn chế xem tivi.
Cần
làm gì đối với trẻ ít vận động?
-
Trẻ ít vận động cần được cha mẹ khuyến khích hoạt
động nhiều hơn. Trẻ thừa cân-béo phì thường ít vận động do lười hoặc do mặc
cảm. Cần khuyến khích trẻ vận động để giảm cân, giúp trẻ linh hoạt & tự tin
hơn.
-
Giảm thời gian hoạt động tĩnh của trẻ (xem tivi,
chơi game…).
-
Cha mẹ cần nói chuyện với trẻ để tìm trò chơi mà cha
mẹ có thể cùng tham gia. Nên chọn các trò chơi thú vị đối với trẻ (tùy lứa
tuổi).
-
Nếu trẻ chỉ mới bắt đầu vận động thì nên bắt đầu với
những hoạt động có cường độ vừa phải khoảng 30 phút mỗi ngày và tăng dần lên.
Trẻ
tuổi mầm non cần các hoạt động gì?
-
Hoạt động thể chất vô cùng quan trọng cho mọi đứa
trẻ; trẻ nhũ nhi và trẻ mới chập chững
đi cần được tạo nhiều cơ hội trong ngày để vận động. Trẻ không nên thụ động
trong một khoảng thời gian dài trừ lúc ngủ.
-
Hoạt động hàng ngày giúp trẻ phát triển các hệ giác
quan và vận động, giúp trẻ có thêm sự hiểu biết về thế giới xung quanh và tạo
sự tự tin cho trẻ khi vận động.
-
Trong một khoảng không gian an toàn nên cho trẻ nằm
sấp, ngửa, nghiêng, lăn, bò và trườn. Và cho trẻ mầm non nhiều cơ hội vui thích
với vận động.
-
Cố gắng giới hạn thời gian trẻ không hoạt động và
khuyến khích bản năng bẩm sinh của trẻ trong vận động.
-
Hãy dành thời gian vui chơi với trẻ và thích thú
quan sát sự phát triển của chúng.
Cha
mẹ của trẻ nên làm gì để giúp trẻ vận động?
-
Cha mẹ cần giúp trẻ trở nên năng động & khỏe
mạnh.
-
Khi tạo cho trẻ một chuỗi các hoạt động, bạn đã giúp
chúng phát triển tính năng động trong cuộc sống & có thể sẽ hình thành thói
quen năng động cho trẻ sau này.
-
Đừng quên rằng bên cạnh hoạt động thể chất, trẻ cần
được dinh dưỡng đầy đủ để tăng trưởng & phát triển tốt.
Ngay bây giờ, cha mẹ có thể làm gì?
-
Hãy là là tấm gương tốt: hãy năng động khi ở bên
cạnh trẻ.
-
Vận động bao gồm cả các hoạt động thể chất trong các
buổi đi chơi cùng với gia đình.
-
Tạo điều kiện cho trẻ chơi trò chơi vận động, các
hình thức giải trí năng động & tham gia thể thao.
-
Khuyến khích trẻ đi bộ, đi xe đạp đến trường (nếu an
toàn).
-
Chuẩn bị sẵn các môn thể thao thay thế khi trẻ đã
chán môn thể thao cũ.
-
Luôn chuẩn bị sẵn: banh, cầu lông… để sẵn sàng cho các trò chơi vận động.
-
Khuyến khích trẻ tham gia các trò chơi năng động
thay vì lướt web, xem tivi và chơi game.
-
Hạn chế thời gian lướt web, xem tivi và chơi game,
vi tính.
-
Tác động đến trường học của trẻ để tăng cơ hội cho
trẻ được hoạt động thể chất.
-
Tác động đến chính quyền địa phương để tạo điều kiện
cho trẻ đi bộ, đi xe đạp đến trường, vận động thể chất ở vùng lân cận và ở cộng
đồng.
-
Kết hợp đi bộ và trò chuyện: có thể tập đánh vần,
làm toán nhân hoặc kể chuyện trong lúc đi bộ.
-
Tặng quà, đồ chơi có tính thúc đẩy vận động thể chất
như banh, vợt, dây để nhảy, patanh hoặc
xe đạp.
-
Nguyên tắc vận động cần có tính vừa sức và tăng dần
thời lượng từ ngắn đến dài với cường độ từ nhẹ đến nặng nhưng tránh quá sức.
