·
Ngày Tết, mọi nhà đều dự trữ nhiều thức phẩm để
đãi khách và sử dụng cho gia đình, từ những món ăn ngọt như bánh, mứt (mua hoặc
tự làm) đến các món mặn: thịt nguội, lạp xưởng, bò khô, dưa cải muối. Nếu việc
dự trữ, chế biến thức ăn không phù hợp có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí
gây ngộ độc thức ăn. Đây là vấn đề cần hết sức lưu ý.
Tại sao bị ngộ độc thức ăn?
·
Ngộ độc thức ăn xảy ra khi chúng ta ăn phải
những thức ăn chứa mầm bệnh như những vi khuẩn gây hại hoặc những chất độc sinh
ra từ quá trình thức ăn bị ôi thiu.
·
Thức ăn từ thịt động vật, hay chưa được nấu
chín, rau chưa rửa sạch, các sản phẩm từ sữa, các loại thủy sản…, hầu hết đều
chứa mầm bệnh. Các vi khuẩn thường gây bệnh là: salmonnella, E.coli, listeria,
campylobacter…
·
Nguyên nhân ngộ độc thức ăn cũng có thể do các
chất gây hại vô tình trong quá trình chế biến: chất bảo quản, chất dùng làm gia
vị không có nguồn gốc rõ ràng, hoặc các độc chất tự sinh ra trong quá trình ôi
thiu khi thức ăn dự trữ, bảo quản không phù hợp.
Nhận biết dấu hiệu ngộ độc thức ăn
·
Ngộ độc thức ăn thông thường ở thể nhẹ, thoáng
qua nhưng cũng có thể nặng tùy theo tác nhân gây bệnh. Trong vài giờ sau khi ăn
các triệu chứng sẽ xuất hiện, bao gồm:
·
Buồn nôn, nôn mửa, khó chịu ở bụng, đau quặn
bụng.
·
Tiêu chảy: một hoặc nhiều lần, phân có thể có
nhiều nước, nếu phân có nhiều nước thì cần bù nước sớm cho bệnh nhân, đặc biệt
là trẻ em và người già. Trong phân có thể có máu.
·
Xác định nguyên nhân ngộ độc thức ăn dựa vào các
thức ăn và những người cùng ăn. Điều này khá quan trọng cho điều trị và có thể
điều trị sớm cho những người cùng ăn.
Cách xử trí khi bị ngộ độc thức ăn
·
Khi có các triệu chứng trên chúng ta cần đến
bệnh viện ngay để được bác sĩ chẩn đoán và điều trị sớm. Tùy theo mỗi loại mầm
bệnh mà có cách điều trị cụ thể và đa số các trường hợp nhẹ không cần phải dùng
đến những loại thuốc đặc trị nào.
·
Khi bệnh nhân mất nước do ói và tiêu chảy nhiều,
đặc biệt là ở trẻ em và người già, cần được cho uống bù nước ngay, càng sớm
càng tốt (có thể uống nước chín, nước lọc tại nhà trước khi đi đến bệnh viện).
Trong những trường hợp nặng bác sĩ cần phải truyền dịch qua đường tĩnh mạch tại
bệnh viện.
Cách phòng tránh ngộ độc thức ăn
·
Lựa chọn các loại thực phẩm tươi sống, tốt nhất
là có kiểm định. Với những thức ăn chế biến sẵn thì nên chọn mua những nơi có
uy tín, đáng tin cậy, hợp vệ sinh, còn thời hạn sử dụng. Cảnh giác với các loại
thực phẩm có nguy cơ cao: cá ngừ, măng tươi, nấm, các thức chế biến sẵn không rõ
nguồn gốc.
·
Nấu chín thức ăn với nhiệt độ thích hợp: các
thức ăn cần được nấu chín để loại trừ nguy cơ bị ngộ độc. Đối với các thức ăn
như rau sống cần phải rửa thật kỹ 2-3 lần trước khi ăn.
·
Bảo quản thực phẩm hợp lý: các loại vi khuẩn
tiềm ẩn sẽ phát triển rất nhanh nếu thực phẩm không được bảo quản trong điều
kiện nhiệt độ thích hợp.
·
Sử dụng thức ăn trong vòng 2 giờ, tốt nhất là ăn
ngay khi còn nóng, nếu để quá 2 giờ thì bảo quản trong tủ lạnh và hâm lại trước
khi ăn.
·
Các loại thịt, cá, hải sản cần phải được bảo
quản ở ngăn đá.
·
Loại bỏ các thức ăn dư thừa bởi đây là nguyên
nhân thường gặp nhất của ngộ độc thức ăn.
·
Rửa tay sạch bằng xà phòng sát khuẩn trước khi
chế biến thức ăn, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
